Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog

Paco Inter La Popoloj, Klasbatalo, Homaj Rajtoj, Kontraŭseksismo, Medidefendado En Esperanto...

Serĉilo

Saluton !

Ekde 03/01/2012

free counters
Free counters

Bonvenon

3 juin 2017 6 03 /06 /juin /2017 12:57

2/Siberio:  la degelo de la ĉiamfrosta grundo liberigas mortigan bakterion.

Bildo: kraterio formita en la duoninsulo Jamalo, en Siberio (Rusio), la 9an de novembro 2014. Foto VLADIMIR PUSHKAREV/REUTERS

En la duoninsulo Jamalo, sur la polusa arkta cirklo en Siberio, la temperaturoj dum somero 2016 estis nekutime varma, superante 35°C. La iompostioma degelo de la ĉiamfrosta grundo (permafrosto) – aeroj, kies grundo kutime restas frostigita dum la tuta jaro – liberigis sporojn da antrakso. La ostaro de besto, kiu vehiklis la bakterion, glaciigita en la grundo, ŝajne estis liberigita de la degelo. La bakterio fariĝas danĝera, ekde kiam ĝi kontaktas homon aŭ beston. De post julio 2016, epidemio de antrakso – alinomata "karbunklo" – atingis tiun regionon situantan 2 500 kilometrojn nord-oriente de Moskvo. 12-jara knabo mortis pro tiu malsano, kaj pli ol 2 500 boacoj amasmortis.

Komence de oktobro, la guberniestro de tiu memstara teritorio anoncis la necesecon mortigi 100 000 boacojn de Jamalo por bremsi la epidemion. Petskribo estis lanĉita de boaco-bredisto kontraŭ tiu decido, substrekante, ke tiu epidemio de antrakso ne okazus, se la registaro ne ĉesigis disdoni la vakcinojn en 2007.

Laŭ li, la malpliigo de la gregoj estas motivigita de la interesoj de la industrio pri gasborado, kiu instalas centralojn en la regiono, en la celo ekspluatadi la kuŝejojn liberigitajn de la degelo. Krom la timo de epidemio, la degelo de la permafrosto liberigas ankaŭ gasojn - karbonan dioksidon, metanon - kiuj pligravigas la forcejefikon.

neniammilitointerni - dans Medidetruado
2 juin 2017 5 02 /06 /juin /2017 13:27

02/06/2017

1/Arkta Cirklo: la bankizo reduktiĝas, la vilaĝoj transloĝiĝas, la boacoj malaperas.

Komence de septembro 2016, la glacitavolo en la Arkta oceano, atingis sian plej malaltan nivelon de la jaro. Animacio kreita pere de bildoj fotitaj el spaco, kaj diskonigita de la Nasa, montras la degelon de la glacioj en la norda hemisfero, inter la 24a de marto kaj la 10a de septembro 2016. La glacia surfaco pli ol trioniĝis, pasante de 14,5 milionoj da kvadrataj kilometroj al 4,1 milionoj da kvadrataj kilometroj.

La nivelo de 2012 – plej malvasta areo da bankizo ĝis nun registrita, kun 3,3 milionoj da km2 – ne estis atingita, precizigas la Nasa. En 2007 kaj en la jaroj 1980aj kaj 1990aj, la glacia areo dum somero en Arkto atingis respektive 4 milionojn da km2, kaj 5,1 milionojn da km2.     

La konsekvencoj de tiu rapidega degelo de Arkto spertiĝas sur la tuta planedo: leviĝo de la averaĝa nivelo de la maroj je 19 centimetroj inter 1901 kaj 2010, modifo de la maraj kaj areaj fluadoj, el kiuj Gulf stream, kiu ebligas al Okcidenta Eŭropo, profiti pli dolĉan klimaton ol Norda-Ameriko kaj Azio ĉe la samaj latitudoj.

https://www.youtube.com/watch?v=GVJ9DfVhAYw

Katastrofo por kelkaj, kiel la Inuitoj en Alasko.

En Ŝimarefo, inuita vilaĝo je 600 loĝantoj situanta laŭ streta terbando en la Beringa Markolo, la oceano ronĝas tri metrojn da marbordo ĉiujare. La temperaturo altiĝis je 4°C en kelkaj jardekoj, kaj la bankizo ne plu protektas la marbordojn dum la aŭtunaj ŝtormoj. La loĝantoj balotis, en aŭgusto 2016, la transloĝiĝon de ilia vilaĝo. En la regiono, tridek aliaj vilaĝoj suferas pri la samaj turmentadoj.

https://www.youtube.com/watch?v=Uh_HOQHkbwc

La glacidegelo tamen estas spertita kiel bonŝanco por aliaj:

La ĝenerala impeto al la resursoj de Arkto – nafto, stokoj da fiŝoj, ercoj – prepariĝas, sur fono de landlimaj streĉitecoj.

En najbara Kanado, en la Nord-Okcidentaj Teritorioj, kiuj laŭiras la arktan Oceanon, la boacoj estas minacitaj je malapero. La grego de Bathurst, kiu vivas norde de la Granda Lago de la Sklavoj, enkalkulis 472 000 boacojn 30 jarojn antaŭe. Ties populacio malpliiĝis je 95%, laŭ studaĵo de WWF-Kanado, kaj enkalkulas hodiaŭ 20 000 individuojn. Ankaŭ aliaj populacioj de kanadaj boacoj ege malkreskas, kaptita inter la rapida varmiĝo de la Norda Arkto, kaj la vastiĝo de la petrolindustrio de la sudo.           

https://www.bastamag.net/Ces-dix-lieux-ou-les-consequences-du-changement-climatique-sont-deja

neniammilitointerni - dans Medidetruado
15 avril 2017 6 15 /04 /avril /2017 20:43

15/04/2017

"Greenpeace" alarmas. Tajgo perdas po 2,5 milionojn da hektaroj da arbaro jare. Ĉefe en Rusio, tiuj praaj arbaroj estas apenaŭ protektataj, kaj ilia malapero minacas la medion kaj la surlokan loĝantaron. Kelkaj ekspluatistoj estas akuzataj de la NRO.   

Unu el la plej grandaj naturaj areoj en la mondo

Kun surfaco de 16 milionoj da kvadrataj kilometroj, Tajgo el la norda hemisfero, kiu estas la plej vasta arbara areo sur la planedo, reprezentas pli ol duonon el la praaj arbaroj de la Tero. Ĉeestanta sur tri kontinentoj, tiu arbaro el norda hemisfero vastiĝas de Alasko ĝis la nordo de Hokajdo, en Japanio. Ĝi enhavas gigantan biodiversecon koncerne faŭnon kaj flaŭron. Tiuj esencaj arbaroj, kiuj konsistas el betuloj, piceoj, larikoj kaj salikoj, kaj kapablas stokadi grandajn kvantojn de karbono, malaperas. Tiaj arbaroj havas aliparte la specifecon, ke ili rezistas al la klimataj ŝanĝoj. La faŭno, kiu konsistas el alkoj, boacoj, linkoj, lupoj, brunaj ursoj aŭ la lastaj sovaĝaj nordaj cervoj estas grave minacataj, same kiel la indiĝenaj loĝantoj, kiuj estas tute ignorataj, bedaŭras "Greenpeace". Rusio, kaj interalie la arbaro Dvinsky, aparte zorgodonas. Tiu lando, kiu entenas 60% el la arbaroj de la norda hemisfero, estas la plej tuŝata de la senarbarigo.     

Ekologia katastrofo

Okaze, se nenio estas farita, "Greenpeace" antaŭvidas malaperon de la norda arbaro Dvinsky post dek jaroj. 30 000 hektaroj de koniferoj de tiu arbaro estas jam dehakitaj de post la jaro 2000. Pluraj akordoj tamen estis traktitaj inter la NROj kaj la forstaj kompanioj, sed hodiaŭ la arbaro Dvinsky ne ankoraŭ estas protektata. Por tuta Rusio, en 13 jaroj, 7,2% el la naturaj arbaroj estis dehakitaj, t.e po 1,4 milionoj da hektaroj jare. Tio reprezentas pli ol duonon el la 2,5 milionoj da hektaroj malaperintaj ĉiujare en Tajgo. Kanado samtempe perdis 964 000 hektarojn (4,5%) kaj Alasko 191 000 hektarojn (5,9%).

Kaj la situacio ne boniĝas. Fakte, la societo "Pomor Timber", jam ĉeestanta en la regiono, eĉ planas konstruadon de plia segejo en la distrikto Arĥangelsko, kie troviĝas la arbaro Dvinsky. Tiu nova segejo povus tiam «engluti» po 1,3 milionon da kubaj metroj da trunkoj de koniferoj jare.                

Ekspluatistoj akuzataj

La rusia ekspluatisto "Pomor Timber" ne estas la sola, kiu estas akuzata de la usona NRO.

Arĥangelsko Pulp & Paper Mill kaj la grupo Titan, kiu jam konsumas po 4,5 milionojn da kubaj metroj jare, eĉ deziras plialtigi la provizadon de ligno por ilia uzino de paperpasto. "Greenpeace" mencias en sia raporto, ankaŭ la nomojn de kelkaj gravaj klientoj, kiuj surmerkatigas en Okcidenta Eŭropo, lignon por la konstruado de domoj, terasoj, saŭnejoj, paneloj vendataj en bazaroj, aŭ por fabrikado de pakaĵoj.

La NRO petas de ili, «dispartigi sin de siaj liverantoj implikitaj en la detruado de la arbaroj de la norda hemisfero» aŭ instigi ilin, ke ili ĉesigu siajn dehakojn, «respektu la rajtojn de la indiĝenaj popoloj, kaj publikigu la mapojn de iliaj forstaj ekspluatejoj».

Nur 2,8% el la arbaroj de la norda hemisfero estas oficiale protektataj, kontraŭ 27% el la sudaj arbaroj kaj 11% el la arbaroj de milda klimato.                

Rusio tamen engaĝiĝis atingi la celojn de la konvencio de Ajĉi, antaŭvidanta interalie, ke «antaŭ la fino de la jaro 2020, la ritmo de malkresko de ĉiuj naturaj ŝirmejoj, inkluzive de la arbaroj, estos minimume duonigita».

neniammilitointerni - dans Medidetruado
22 mars 2017 3 22 /03 /mars /2017 15:21

22/03/2017

Foto:© Marie Audran

Ĉesigi la prirabadon de la biodiverseco en Madagaskaro, tio estas la peto de la "Centro Eŭropo-Tria-mondo (CETIM) sendita al la madagaskara registaro.

En protokolo adresita pasintsemajne al la speciala raportisto de "Unuiĝintaj Nacioj" pri la naturmedio kaj la homaj rajtoj, la organizaĵo denuncas la prirabadon de la naturaj resursoj en la "Granda Insulo", interalie la minkoncesioj kaj la ŝakristoj de altvalora ligno. La madagaskaraj aŭtoritatoj devas definitive rifuzi tiujn praktikojn, opinias la "CETIM". 

Ŝakrado de altvalora ligno, eksproprietigo profite al la minkompanioj, kaj koruptado, la "CETIM" faras amaran konstaton en la "Granda Insulo". «De nordo ĝis sudo de Madagaskaro, la minkompanioj kaj la agro-industriaj firmaoj akiras ekspluat-permesilon malprofite al la biodiverseco», maltrankviliĝas la organizaĵo. La raporto mencias la germanan entreprenon "Tantalus", kiu akiris terenon je 30 000 hektaroj en Ampasindava, nord-okcidente de la lando por ekspluatadi la maloftajn terojn. «La ekstrakto-procezo detruadas la surlokan flaŭron», alarmas la "CETIM".

Ankaŭ la naciaj parkoj estas ekspluatataj: inter 2010 kaj 2015, 150 000 tunoj da rozligno estis eksportitaj, raportas la asocio.

Ni devas plifortigi niajn rimedojn, koncedas la ĝenerala sekretario de la ministrejo pri Naturmedio, sed ni faras nian eblon». Liva Ramian Drarivo emfazas alprenon en februaro de dekreto pri la kreado de speciala reto de lukto kontraŭ la ŝakrado de maloftaj lignoj.

Sed ankaŭ la sorto de la eksproprietigitaj komunumoj estas denuncita. «Multaj terkultivistoj estas delokitaj aŭ elpelitaj de siaj teroj, spite la bienan leĝon, kiu agnoskas la kutimajn rajtojn», mencias la CETIM.

Akuzo forpuŝita de la ĝenerala sekretario de la ministrejo pri Naturmedio, kiu substrekas ke «la terenoj estas ceditaj al la societoj, nur post intertraktadoj de ĉiuj koncernatoj».

neniammilitointerni - dans Medidetruado
7 mars 2017 2 07 /03 /mars /2017 21:58

07/03/2017

Foto: Yanao/Siberian Times.

Tiu grandega truo unu kilometron longa, kaj 86 metrojn profunda averaĝe, aperis dum la 1990aj jaroj.

Tiu fenomeno maltrankviligas. La kratero de Batagaj, en la Respubliko de Saĥa (Rusio), aperis dum la 1990aj jaroj, kaj de tiam plivastiĝas senĉese. Tiu grandega truo unu kilometron longa kaj 86 metrojn profunda averaĝe, suferas la efikojn de la klimata varmiĝo, laŭ la BBC (en la angla).

Ĝia apero en Siberio rilatas probable kun la glacia degelo, kaj pli precize tiu de la permafrosto. La permafrosto estas parto de la grundo, daŭre glaciita dum almenaŭ du jaroj.     

Tre sentema je la klimata varmiĝo, ĝi povas laŭ la retpaĝo Le Vif, fendiĝi kaj liberigi metanon. Ĝi vastiĝas sur kvinono el la tersurfaco, ĝis 90% el Gronlando aŭ 80% el Alasko.

Zorgodonaj konsekvencoj

Laŭ Frank Günther, esploristo ĉe la instituto Alfred-Wegener, kiu sekvas la evoluon de la fenomeno de antaŭ jardekoj, tiu truo grandiĝis je 30 metroj ĉiujare, dum la plej varmaj jaroj. Laŭ li, estas probable, ke la kratero plu profundiĝos, kaj pli kaj pli rapide, kun zorgodonaj konsekvencoj: la esploristo precizigas, en la ĵurnalo De Morgen (en la nederlanda), ke en la permafrosto, staras tiom da karbono, kiom en la atmosfero. Post liberigo, tiu ĉi estas konsumata de la mikroboj, kiuj transformas ĝin al forcejefika gaso, kio eĉ pli varmigas la atmosferon.

neniammilitointerni - dans Medidetruado
10 février 2017 5 10 /02 /février /2017 18:59

10/02/2017

En Usono, la manifestacioj de la Indianoj ne sukcesis: la inĝeniera korpuso de la usona armeo permesis rekomencon de la konstruado de la naftokondukilo en Norda Dakoto.

Tiu projekto estas tamen kontestata, ne nur de la Indianoj, sed ankaŭ de la NROj pri defendo de la naturmedio.

Pasintan decembron, Barack Obama haltigis la projekton, en la nomo de la lukto kontraŭ la klimata varmiĝo.

Sed antaŭ kelkaj tagoj, lia posteulo Donald Trump subskribis dekreton, kiu relanĉas la projekton.

 

La vojlinio

Tiu naftokondukilo devas transporti petrolon de Norda Dakoto ĝis distribuejoj en Ilinojso.

Ĝi trapasos areojn, kiujn Indianoj konsideras kiel malprofanajn, kaj ankaŭ riskas poluadi fontojn de trinkebla akvo.

La projekto kostos 4 miliardojn da dolaroj.

La opoziciuloj al tiu naftokondukilo mobiliziĝis dum monatoj en Norda Dakoto por bloki la konstruadon.

Tiu konstruejo povus rekomenci « tuj », laŭ la entrepreno taskita pri la konstruado de tiu instalaĵo.

neniammilitointerni - dans Medidetruado
3 février 2017 5 03 /02 /février /2017 18:40

03/02/217

Krom rekorda nivelo de radiado, truo en la ĉirkaŭferma konstruaĵo de la reaktoro n°2 estis malkovrita en la atomcentralo de Fukuŝimo. La anoncoj de Tepco sekvas bildojn filmitajn de kamerao enŝovita komence de januaro. Fandita bruligaĵo ŝajne likadis ekster la kuvo de la reaktoro.

Novaj bildoj fimitaj nivele de la reaktoro n°2 de la atomcentralo de Fukuŝimo en Japanio, malkaŝas ĉeeston de truo en la ĉirkaŭferma konstruaĵo. Tiuj bildoj, publikigitaj de la elektristo "Tepco", estis filmitaj helpe de malgranda kamerao enŝovita fine de januaro ene de la konstruaĵo de la reaktoro. Videblas truo el formo de kvadrato, 1 metron latere. Ĝi situas sur metala platformo sub la kuvo, kiu entenas la nuklean bruligaĵon.  

La nivelo de radiado povas mortigi homon tuj

Laŭ la unuaj hipotezoj, fandita bruligaĵo ŝajne likadis el la kuvo, por formi tiun truon. Sed, la esploroj plu okazas por trovi la precizan kaŭzon, precizigas "Tepco". Aliparte, la elektristo mezuris nivelon de radiado je 530 sivertoj, kio povas mortigi viron tuj. Se tio estas konfirmita, tio estus la plej alta procento ĝis nun konstatita, koncerne tiun reaktoron, mencias Nikkei.

"Tepco" deziris utiligi roboton en la ĉirkaŭferma konstruaĵo, por movi tiujn rompitaĵojn. Sed la malkovro de tiu truo, kaj la ebla proksimeco de la fandita bruligaĵo, malhelpas efektivigon de tiu projekto. La elektristo planas sendi alian maŝinon por realigi pli ampleksajn esplorojn, en la celo lanĉi novan operacion.

neniammilitointerni - dans Medidetruado
29 janvier 2017 7 29 /01 /janvier /2017 22:00

30/01/2017

Foto Géo Franck VOGEL: En Kamboĝo, post lernejtempo, Ŝenda reiras al sia flosanta domo.

Pro multobliĝo de baraĵoj kaj pumpado, la Mekongo perdas siajn kvalitojn de nutrada riverego : fiŝoj kaj rizejoj malaperas anstataŭitaj de hidraŭlika politiko grandskale kondukita.

Mita riverego

La Mekongo fontas de la tibetaj altebenaĵoj, kaj ĵetiĝas en la Ĉinan maron: vojaĝo 4800 kilometrojn longa, tra Ĉinio, Tajlando, Laoso, Kamboĝo kaj Vjetnamio.

Rizkulturo, fiŝkaptado, komerco, pli ol 60 milionoj da personoj rekte dependas de ĝiaj resursoj. Sed por kiom da tempo?

Konkurenco por hidraŭlika elektro

Ĉiu lando deziras kompensi sian ekonomian malfruon, kaj la gigantaj baraĵoj multobliĝas : Ĉinio estis la unua, kiu translokis tutajn vilaĝojn. Sed la kampara loĝantaro, reloĝigita en tute novaj urboj, ne kutimiĝas al tiuj novaj vivkondiĉoj, kaj multaj kamparanoj reiras al aliaj teroj, kiuj ne apartenas al ili.

Fiŝkaptado minacita

Almenaŭ 60 specioj de migrantaj fiŝoj realsupras la fluadon de Mekongo. Sed la konstruado de baraĵoj ŝanĝis la situacion. Tiuj fiŝoj fakte ne sukcesas reproduktiĝi almonte, ĉar la vojo estas barita.

Tio estas grava problemo por la loĝantoj vivantaj borde de la riverego, ĉar ili nutras sin ĉefe per fiŝoj.

La Mekonga golfo enprofundiĝas

Finfine, pro la multobliĝo de baraĵoj kaj pumpado, la aluvioj ne plu deponas sin en la delto, kiu retroiras kaj do enprofundiĝas: la bordoj estas pli kaj pli eroditaj de la marakvo, kiu penetras en tiun areon.      

Ankaŭ la rizejoj estas tuŝataj. « La terkultivistoj konstatas, ke la rikoltoj malpliiĝas el katastrofa maniero, kelkaj devas ŝanĝi sian metion », rakontas Franck Vogel, foto-raportisto, kiu vojaĝis por la magazino Géo. Tiu situacio estas tre zorgodona, ĉar tiu areo produktas 90% el la vjetnama rizo kaj reprezentas 20% el la malneta enlanda produkto.     

neniammilitointerni - dans Medidetruado
27 janvier 2017 5 27 /01 /janvier /2017 11:05

27/01/2017

Foto: Pius Utomi Ekpei AFP

La giganta angla-nederlanda nafto-kompanio "Shell" akiris ĵaŭdon de la londona Alta Kortumo, ĉesigon de la persekutoj en Unuiĝinta Reĝlando, koncerne la akuzojn de poluado en Niĝerio, konstatis ĵurnalisto de AFP.

Kolektivaj plendoj de pli ol 400 000 Niĝerianoj

La Alta Kortumo malagnoskis du kolektivajn plendojn, plenumitajn de pli ol 400 000 Niĝerianoj de la komunumoj Ogale kaj Bille. Tiuj ĉi konsideras "Shell"-n kaj ties niĝerian filion "SPDC", kiel kulpulojn pri la likado en la naftokondukiloj, kiuj detruadis iliajn terojn kaj poluadis iliajn lagojn. La kortumo juĝis, ke "Royal Dutch Shell" ne kulpas pri eventuala poluado en Niĝerio kaŭzita de "SPDC", kaj ne povas esti persekutita antaŭ la britaj tribunaloj.      

« Estas tempo por Shell, ripari la damaĝojn »

La advokatoj de la plendantoj anoncis tuj, ke ili apelacios. Unu el ili, Daniel Leader, opiniis ke la decido kontraŭdiras tiujn, de aliaj tribunaloj. En 2012, la Eŭropa Kortumo pri Justico juĝis, ke «Shell havas decidigan influadon en la kondutoj de siaj filioj», memorigis S° Leader en komunikaĵo. Tiu afero fundamente koncernas « niĝeriajn problemojn », argumentis la advokato de "Shell" kaj "SPDC", Peter Goldsmith, substrekante ke la «materialaj suspektitaj damaĝoj» estis «ĉiuj» lokalizitaj en Niĝerio.

La kabineto de advokatoj Leigh Day, kiu defendas ambaŭ plendantajn niĝeriajn komunumojn, asertis siaflanke, ke la proceso plene taŭgas en Londono, kie situas la sidejo de "Shell", opiniante ke akiri justecon en Niĝerio postulus tro da tempo. « Evidentas, por la plendantoj, ke "Royal Dutch Shell" estas la ĉefa kulpulo, ĉar ĝi malsukcesis garantii, ke ĝia filio laboras ne kaŭzante damaĝojn kontraŭ la medio », li argumentis, aldonante ke «estas tempo por Shell, ripari la damaĝojn».  

neniammilitointerni - dans Medidetruado
12 janvier 2017 4 12 /01 /janvier /2017 21:32

12/01/2017

La usona Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (NASA) opinias, ke giganta glacimonto baldaŭ disiĝos de la glaĉera platformo.

Impresa pecego riskas disiĝi de la antarkta glaĉero post kelkaj jaroj. Sabaton, la NASA malkaŝis foton de faŭlto, pli ol 90 metrojn larĝa sur la glaĉera platformo Larsen C. La breĉo, fotita la 10an de novembro, estas ĉirkaŭ cent kilometrojn longa kaj 350 metrojn profunda. Nur 20 kilometroj restas por deteni la glacian vastaĵon kiu disiĝas, mencias la sciencistoj de la universitato de Swansean, en Kimrio, vendredon 6an de januaro.

Glacimonto granda kiel la franca montaro Ĵuraso

« Larsen C estas perdonta surfacon pli ol 5000 kvadratajn kilometrojn, post nova progreso de la fendado », alarmas la esploristoj. Tio reprezentas la saman surfacon ol Ĵuraso en Francio.

La rompiĝo de tiu glacimonto ŝajne okazos dum la venonta jarcento. Temas pri la plej dika glacibloko da nesala akvo, kiu disiĝos el Antarkto depost la jaro 2000, kaj la tria plej granda, registrita en la historio, laŭ sciencistoj.   

neniammilitointerni - dans Medidetruado
Créer un blog gratuit sur overblog.com - Contact - CGU -
.date span.text {display:none ; }