Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog

Paco Inter La Popoloj, Klasbatalo, Homaj Rajtoj, Kontraŭseksismo, Medidefendado En Esperanto...

Serĉilo

Saluton!

Ekde 03/01/2012

free counters
Free counters

Bonvenon

1 avril 2021 4 01 /04 /avril /2021 20:53

01/04/2021

ENHAVO

neniammilitointerni - dans Esperanto
1 avril 2021 4 01 /04 /avril /2021 19:17

01/04/2021

La enhavlisto de la aprila kajero:

75 ... Kelkaj demandoj al Rogener Pavinski

76 ... Eventoj: La 9-a Eŭropa Festivalo de Esperantaj Kantoj 2021

77 ... Poliglota Kunveno Rete 2021 – aliĝu kaj kontribuu

78 ... Virtualiĝo: multe pli da sinergio. “Virtuala mondo, reala espero”. Iranaj virtualaj kongresoj

81 ... Recenzo: La Faŝismo (La Totalisma Ŝtato)

82 ... Landa agado: Neordinara diplomiĝa ceremonio

84 ... Panelo “KOVIM-19, kiel ĝi ŝanĝis nin?”, kun Margaret Zaleski-Zamenhof kaj aliaj

86 ... Belartaj Konkursoj: Novaj retpoŝtadreso kaj limdato

87 ... Oficiala Informilo

88 ... Esperanto-temoekspozicioj en la muzeo de la Welf- kastelo en la Esperanto-urbo Herzberg

90 ... Afriko brilas: Esperanto-agado ĉe Afrika universitato: ekspozicio

92 ... Fake, Science kaj Profesie tra la mondo: IKU 2021 kaj tutmonda kurso pri KOVIM-19

93 ... UEA: Donacoj al la Ĝenerala Kaso de UEA en 2020 fluis abunde!

93 ... Forpasoj

95 ... La membraro de UEA en 2020

La 106-a Universala Kongreso en Belfasto, Britio

17 — 24 de julio 2021

neniammilitointerni - dans Esperanto
6 mars 2021 6 06 /03 /mars /2021 13:54

06/03/2021

La enhavlisto de la marta kajero:

51 ... Redakcie

52 ... Post pluraj monatoj sen kunordiganto en la Afrika komisiono, la Estraro de UEA aprobis D-ron Elisée Byelongo por kunordigi ĝin

54 ... Gravas landagada akcelado

56 ... Intervjuo kun Patronoj de TEJO

58 ... Recenzo: ...ĉar ilia estas la regno de la ĉielo...

59 ... Reta Revuo kalejdoskope

60 ... Nova esperantista junulara asocio fondiĝas en Skotlando

61 ... Gazetara Komuniko: Alvoko por la 43-a Esperantologia Konferenco

62 ... TEJO: Retoso estas la nova reta evento de TEJO

62 ... Landa agado: En Pakistano aperis nova Esperanta revuo

62 ... Artikolo el Esperanto aperanta en pakistana E-revuo

63 ... Recenzo de recenzaro

64 ... Afriko brilas: Raporto omaĝe al internacia virina tago

65 ... UEA: Biblioteka Apogo Bachrich: alvoko 2021

66 ... Universalaj Kongresoj: kio, kia, kiel? UK Torino 2023

67 ... Laste Aperis

68 ... Fake, Science kaj Profesie tra la mondo: Interfaka Simpozio de TEJO, Faka Forumo 2, Marso, scienca kanalo kaj esploro en Esperanto

69 ... Libroservo: Listoj de furoraĵoj en la Libroservo de UEA en 2020

70 ... Oficiala Informilo

71 ... Forpasoj

La 106-a Universala Kongreso en Belfasto, Britio

17 — 24 de julio 2021

16/02/2021

Kiel lukti efike kontraŭ la veraj kialoj de malapero de la lingvoj

El la 7 000 lingvoj parolataj sur nia planedo, la ekzistado de 50% el ili povus ĉesi fine de la jarcento. Specifa rigardo al la mondo malaperos kun ĉiu el ili.

Ĉiujare dekoj da lingvoj formortas. Koncerne plejparte de ili, nenio plu restos, kiam la lasta parolanto de la lingvo malaperos. Por lukti kontraŭ plena malapero de tiuj lingvoj, skipo de esploristoj de la CNRS kreis lingvan arkeon de Noa, nomita Pangloss. Guillaume Jacques, lingvisto ĉe la CNRS, laboras kun tiu teamo. Li klarigas la tri ĉefajn kialojn, kiuj malaperigas la lingvojn. 

 

La klimata varmiĝo 

« Aparte alarma por la lingvistoj estas, ke la regionoj de la mondo, kiuj posedas la plej grandan lingvan diversecon estas precize tiuj, kiuj plej suferos pri la klimata ŝanĝiĝo ».

Guillaume Jacques, esploristo pri lingvistiko, CNRS

4 % el la monda loĝantaro parolas 97% el la lingvoj, kaj inverse, duono el la homoj parolas nur ĉirkaŭ dudek lingvoj. Tiuj ĉi lastaj estas pli malfortikaj kaj minacitaj je formorto, ĉefe tiuj, kiuj estas tradicie buŝaj, parolataj en malgranda kaj limigita regiono. Aparte en Papuo, lulilo de centoj da lingvoj. Tiuj insuloj estas pli riĉaj je lingvoj ol tutaj kontinentoj. Sed ilia teritorio estas rekte minacita de la akvo-leviĝo. Kelkaj loĝantoj jam komencis migradi kaj ilia lingvo perdiĝas en la lingvo de ilia nova medio.     

Ankaŭ la lingvistika diverseco de Amazonio, aŭ de Niĝerio kun 500 lingvoj estas draste tuŝataj de la klimata ŝanĝiĝo.

 

La kultura hegemonio 

Dum la lastaj jarcentoj, pluraj landoj provis malaperigi la lingvon de kelkaj populacioj.

« Francio tute ne estas senkulpa, sed tio ĉefe okazis en Usono kaj Aŭstralio. Ili kreis internulejojn por disigi la infanojn for de siaj gepatroj, ke ili forgesu sian lingvon. Tio estis ja la celo. Tio okazis fine de la 19a jarcento, kaj plu ekzistis en la 1950-1960-aj jaroj »

Guillaume Jacques, esploristo pri lingvistiko, CNRS

La malapero de lingvo povas esti ankaŭ la rezulto de procezo apriore pozitiva, kiel alfabetigo, kiu valorigas lingvojn malfavore al aliaj, aŭ la ambicio pri lerneja sukceso.  

« En Ĉinio specife, ĉiuj homoj deziras, ke iliaj infanoj sukcesu en la lernejo, kaj tio ne estas riproĉinda, sed la problemo estas, ke la tradiciaj lingvoj plu havas nek intereson nek agnoskon. Ili tamen povas studadi en la tibeta, mongola, ktp. sed tiu kursaro estas malpli valorigita ».  

Guillaume Jacques, esploristo pri lingvistiko, CNRS

  

La koloniado 

Post la konkero de teritorio, la loĝantaro spertas dulingvisman fazon : la tradicia lingvo estas uzata en privata vivo, kaj tiu de la konkerinto fariĝas nacia lingvo. Tio okazis ekzemple por la gaŭla lingvo, el kiu plu restas kelkaj vortoj en la franca.

« La formorto de la gaŭla lingvo estis iom-post-ioma. Dulingvismo estis sufiĉe ĝeneraligita kaj iom post iom la homoj forlasis la gaŭlan lingvon, kiu eble aperis kiel kampara lingvo, malpli prestiĝa ol la latina lingvo ».         

Guillaume Jacques, esploristo pri lingvistiko, CNRS

Parto de la historio de populacio mortas samtempe ol ties idiomo. Kelkaj mallongaj tekstoj en la gaŭla estas trovitaj sed ili ne sufiĉas.

« Ni ŝatus scii, kion pensis la Gaŭloj. Sed ĉio, kion ni scias devenas de la grekaj kaj romanaj verkistoj ».

Guillaume Jacques, esploristo pri lingvistiko, CNRS

Pro la koloniado, la masakroj, la genocidoj… tutaj popoloj malaperis kaj siaj lingvoj kun ili. Kiel en Tasmanio, komence de la 19a jarcento. En preskaŭ 30 jaroj, preskaŭ ĉiuj aborigenoj estis mortigitaj. Ni preskaŭ nenion scias pri iliaj lingvoj.

Por konservi spurojn de tiuj lingvoj, kaj estas ankoraŭ tempo, esploristoj lanĉis gigantan projekton nomitan Pangloss. Ili kolektas kaj registras tiujn lingvojn, por krei arkeon de Noa de la minacitaj lingvoj, kiel heredaĵo al la estontaj generacioj.          

http://neniammilitointerni.over-blog.com/2021/02/kial-malaperas-la-lingvoj.html

neniammilitointerni - dans Esperanto
6 mars 2021 6 06 /03 /mars /2021 13:49

06/03/2021

Ĵurnalismo de kulturaj militoj - Serge HALIMI , Pierre RIMBERT

La bona mezuro ne plu enspezigas. La modera gazetaro, kiu hieraŭ profitis la reklam-enspezojn, celis la amasojn kaj kaĵolis ilin ŝajnigante objektivecon. Tiu recepto ŝanĝiĝas. Nun la komunikiloj prosperas per tio, ke ili nutras la kulturajn militojn ĉe polusigitaj kaj mobilizitaj publikoj. Por la bono aŭ por la malbono. Kaj sub la atenta rigardo, kelkfoje sekteca, de sia propra legantaro. Noto de la Esperanta redaktejo : Tiu ĉi numero de Marto ne havas ĉefartikolon. Sed ĉar tiu ĉi reta eldono pro (...)

https://eo.mondediplo.com/article2916.html

 

Usonaj paranojoj, la heredaĵo de la Epoko de Trump - Thomas FRANK

S-ro Joseph Biden, la nova prezidanto de Usono, tuj asertis sian deziron repacigi sian disŝiritan landon kaj samtempe radikale rompi kun la heredaĵo de sia antaŭulo. Samtempe atingi ĉi tiujn du celojn estos des pli malfacile ĉar Respublikanoj kaj Demokratoj malamas unu la alian kaj la paranoja amareco de la unuaj plifortigas la tenton je malindulgemo de la lastaj. Tiel finiĝis la epoko de Donald Trump, en kulmino de egoismo, nekompetenteco kaj perforto. La miliardula prezidanto rezervis la (...)

https://eo.mondediplo.com/article2912.html 

 

Pasolino aŭ la rifuzo adaptiĝi - Olivier NEVEUX

UNUE aperinta en 1968, okaze de la prezentadoj de lia teatraĵo Orgio, la Manifesto por nova teatro de Pasolino (Pier Paolo Pasolini) estis en Francujo publikigita nur parte. La eldonejo Ypsilon ebligas fine malkovri la tutan tekston. La Manifesto troviĝas en konjunkturo, kiun la poeto traktas malmilde kaj kiun li defias, sen tamen enfermiĝi en la aktualeco. Pasolina senvariaĵo de rilato polemika kaj libera por cirkonstancoj : tiel la filmisto kelkajn jarojn poste malkonfesis tri filmojn, sian (...)

https://eo.mondediplo.com/article2913.html 

 

Ĉu krizo de la urbegoj ? - la REDAKTEJO

ANTAŬ jaro ankoraŭ, kun la virtoj de la progreso, la urbegoj de la planedo montris sian prosperon. Ili kaptadis la riĉaĵojn, koncentris la dungojn, estis celoj de la fluoj de migrantoj. Nenio ŝajnis kontraŭstari ilian disvolviĝon, kies urba reklamo laŭdis ilian ĉiurilatan adaptiĝemon : ili nepre estis kreemaj, inteligentaj, novkreadaj, daŭrigeblaj … Kaj poste, krakbum ! Venis la Kovid-19, la epoko de enfermiĝo, de telelaboro, de malplenaj stratoj, de la multiĝo de retaj aĉetoj, de retaj konferencoj … (...)

https://eo.mondediplo.com/article2914.html

 

La iluzioj de malkresko - Leigh PHILLIPS

Unuflanke la adeptoj de memvola simpleco, kiujn la franca prezidanto Emmanuel Macron vidas reveni al la “ olelampo ”. Aliflanke gvidantoj de poluantaj entreprenoj kiuj disvastigas trukojn por nutri la fremdiĝon per konsumado. Ĉu la karikaturoj, kiuj strukturas la debatojn pri la kreskado, ne malebligas al ni pensi pri la eblaj celoj de la ekonomia agado ? LAŬ parto de la ekologiistoj, la media krizo atingis tian nivelon, ke nun unu sola solvo trudiĝas : la malkresko. Laŭ ili, la klimata (...)

https://eo.mondediplo.com/article2909.html 

https://eo.mondediplo.com/

La artikolo de Leigh Phillips «La iluzioj de malkresko» estigis abundan mesaĝaron pri la realeco de la malkreska movado en Francio.

S° Tom Mardegan, inter multaj aliaj, riproĉas la aŭtoron, ke li eraras koncerne la realecon de la malkreska movado en Francio:

La konkurenco inter la produktivaj aktivecoj tra la merkato kondukas mekanike al senmezura strebo pri akiro de merkatpartoj kaj novaj kampoj de rentabilitato. La plej logika efiko de tiu milito por la rentabilitato de la investoj estas elĉerpigo de la naturaj resursoj, kreskanta poluado kaj laĉiĝo de la homoj.

Tiuj « malkreskuloj », pri kiuj vi parolas, kiuj ignorus la rolon de la merkato kaj la mekanismoj, kiuj rezultas de ili, mi ne konas ilin (…) la « malkreskuloj » konsciiĝas pri la neevitebla ekfiniĝo de la naturaj resursoj, kaj provas pripensi la organizadon de la socioj ĉirkaŭ aliaĵo ol absoluta neceseco de ekonomia kreskado, mortiga kaj neeltenebla, kia ajn estu la cirkonstancoj.  

https://www.monde-diplomatique.fr/2021/03/A/62837

neniammilitointerni - dans Esperanto
3 février 2021 3 03 /02 /février /2021 22:43

03/02/2021

Enhavo

neniammilitointerni - dans Esperanto
31 janvier 2021 7 31 /01 /janvier /2021 22:42

31/01/2021

Kiu estos la venonta malamiko ? - Serge HALIMI

LA KARTO de bondeziroj de s-ro Anders Fogh Rasmussen ne atendis la novjariĝon. La eksa ĝenerala sekretario de la Nord-Atlantika Traktad-Organizaĵo (NATO) resumis la mision, kiun ĝi devus plenumi, laŭ li, jene : “En 2021, Usono kaj ĝiaj aliancanoj havos okazon, kiu prezentiĝas nur unufoje en generacio. Tiun inversigi la tutmondan cedado de la demokratioj al la aŭtokratioj kiel Ruslando kaj Ĉinujo. Sed por tio necesos ke la precipaj demokratioj unuiĝu.” Tion ja faris multaj el ili, antaŭ generacio, per (...)

https://eo.mondediplo.com/article2899.html

 

Sakstrato de la idento-politikoj - Stéphane BEAUD , Gérard NOIRIEL

La identisma lingvaĵo, kiu radikas en longa historio, eksplode kreskis kun la sociaj retoj kaj la televido de konstanta informado. Antaŭe ĝi estis rezervita al la dekstruloj, sed nun ĝi stampas la retorikon de ĉiaj politikaj aktivuloj kaj gvidantoj, tiom ke ĝi transformas la “rason” en variaĵon kiu dispremas ĉiujn ceterajn. LA RASA identeco subite reaperis en la aktuala diskutado, la 25-an de Majo 2020, kiam la bildoj pri la murdo de George Floyd, filmita de preterirantino per poŝtelefono, estis (...)

https://eo.mondediplo.com/article2902.html 

 

Fantasmoj ĉirkaŭ « ĉina ofensivo » ĉe UN - Jeanne HUGHES

Sekvante s-ron Donald Trump, multaj komentistoj opinias ke Ĉinujo estas provanta domini la Unuiĝintajn Naciojn. Kvankam malfacilas mezuri maldensan influon, la statistikaj donitaĵoj montras ke la realo malproksimas de la fantasmoj. Nun, Pekino kontentiĝas celi kelkajn direkciojn de agentejoj, kun komerca celo aŭ cele pravigi sian agadon. « LA ĈINAJ altfunkciuloj de Unuiĝintaj Nacioj estas tre malmultaj. Tamen ne mankas respondecaj postenoj. » En 2005, s-ro Wan Jingzhang, ĉina diplomato nun emerita, (...)

https://eo.mondediplo.com/article2901.html 

 

Saud-Arabia fiasko en Jemeno - Pierre BERNIN

Malgraŭ milita interveno de koalicio regata de Saud-Arabio kaj subtenata de la okcidentaj potenclandoj, la huthista ribelo plifortigas sian pozicion en Jemeno. Pli ol la lokaj faktoroj de la konflikto, ĝiaj regionaj konsekvencoj, kun Saud-Irana rivaleco kaj la apero de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kiel militistaj potencoj, transformas la ekvilibrojn de Proksim-Oriento kaj Araba Golfo. En la nokto de la 25-a ĝis la 26-a de marto 2015, la Sauda aviadilaro ĵetis siajn unuajn bombojn sur la (...)

https://eo.mondediplo.com/article2898.html 

 

Thorez, tagon post tago - Serge HALIMI

Li estis la komunista gvidanto, kiu plej influis la historion de sia partio. La taglibroj de Maurice Thorez malkaŝas lian ĉiutagan vivon, liajn renkontiĝojn, liajn legaĵojn. "KELKAJN tagojn antaŭ sia morto, en Julio de 1964, sur boato kiu kondukis lin denove al lia feriejo en Krimeo, Maurice Thorez memoras pri sia juneco de ministo : “Mi komencis ĉe la kribrado de la foso 4, 12-jara, la 17-an de Julio 1912.” Tio fariĝis unu el la lastaj paĝoj de lia taglibro. Tiun taglibron Thorez trudis al si (...)

https://eo.mondediplo.com/article2897.html 

https://eo.mondediplo.com/

neniammilitointerni - dans Esperanto
26 janvier 2021 2 26 /01 /janvier /2021 22:34

26/01/2021

La enhavlisto de la februara kajero:

27 ... Malferme: Intervjuo kun Fernando Maia Jr.

31 ... Landa agado: Zamenhof aperis en la Irana Zamenhofa Festo!

31 ... Afriko brilas: La Zamenhofa Naskiĝtago en Rutshuru

32 ... Recenzo: Hector Hodler: Pacisma sinteno

34 ... Oficiala Informilo

35 ... Recenzo: Nur rekte, kuraĝe

36 ... Esperanto dum la koronvirusa pandemio: membroj maljuniĝas, sed la Movado junas

38 ... Influaj sciencistoj kaj inĝenieroj de Nord-Irlando

39 ... UEA | MondaFest': Donacetoj al UEA omaĝe al MondaFest'

40 ... Faka agado: Arboplantado kaj Arboj

41 ... Letero de leganto: Tertremo en Kroatio

42 ... Landa agado | Esperanto en universitatoj: Internaciaj Retseminarioj por Prezentado de Esperanto al la Ekstera Publiko en Irano

44 ... Fake, Science kaj Profesie tra la mondo: KOVIM-19 kaj Vakcino-21: ĉu la homaro sukcesos bremsi la pandemion?

46 ... Forpasoj

47 ... ILEI: La ILEI-kongreso 2021 en Benino

La 106-a Universala Kongreso en Belfasto, Britio

17 — 24 de julio 2021

neniammilitointerni - dans Esperanto
25 décembre 2020 5 25 /12 /décembre /2020 21:50

25/12/2020

Enhavo

Prezento

neniammilitointerni - dans Esperanto
25 décembre 2020 5 25 /12 /décembre /2020 14:09

25/12/2020

Enhavo

neniammilitointerni - dans Esperanto
18 décembre 2020 5 18 /12 /décembre /2020 22:48

18/12/2020

La enhavlisto de la januara kajero:

3 ... Novjara mesaĝo de la prezidanto de UEA

6 ... Esperanto en universitatoj: La 2-a Kuratora Konkurso por la Esperanto-Muzeo

7 ... Kongresa Komuniko 1

8 ... Intervjuo: Intervjuo kun Camilla Peruch

9 ... Kulturo: Simbolo kaj ĝia sugesta forto

10 ... AMO 2020 – de Aŭklando ĝis retlando

12 ... Novaĵoj pri la KER-ekzamenoj

13 ... Regularo pri la literatura premio “Akademia Laŭro”

14 ... Afriko brilas: Premiero en Afriko

15 ... Rete: Bitoteko renovigita

16 ... Recenzo: Ne kredu ĉion, kion vi pensas

17 ... El Gazetaraj Komunikoj de UEA: Esperantologio / Esperanto Studies inaŭguras novan serion

17 ... UEAviva: VK 2020: Legantoj de la revuo Esperanto

18 ... Edukado: Aperis Manlibro pri Instruado de Esperanto

18 ... Landa agado: Pri la Esperanto-klubo en Tiĥvin

19 ... Laste Aperis

20 ... Fake, Science kaj Profesie tra la mondo: Kosma renkontiĝo kaj kultura trezoro en la reto

22 ... Opinio: Soci-ekologie daŭripova UEA eblas, sed kiel?

23 ... Forpasoj

23 ... Oficiala Informilo

La 106-a Universala Kongreso en Belfasto, Britio

17 — 24 de julio 2021

neniammilitointerni - dans Esperanto
Créer un blog gratuit sur overblog.com - Contact - CGU -
.date span.text {display:none ; }